Terapia uzależnień od alkoholu

Problem nadużywania alkoholu istnieje od wieków jednak dopiero od niedawna, bo od drugiej połowy XX w., zaczęto traktować problemy z alkoholem jako chorobę. Alkoholik przestał być postrzegany jako element marginesu społecznego, a zaczął jako pacjent potrzebujący fachowej pomocy, która nie ogranicza się do psychoterapii. Dzięki postrzeganiu alkoholizmu jako choroby zaczęto pracować nad opracowywaniem terapiami uzależnień od alkoholu, które obecnie są bardzo skuteczną formą walki z nałogiem.

Jak definiuje się uzależnienie od alkoholu?

Na świecie obowiązują obecnie dwie zasady definiowania i klasyfikowania zaburzeń związanych z używaniem alkoholu. Są one sformułowane przez Międzynarodową Klasyfikację Chorób, Urazów i Przyczyn Zgonów (ICD) opracowaną przez Światową Organizację Zdrowia oraz Klasyfikację Amerykańskiego Towarzystwa Psychiatrycznego (DSM). Do ICD od 1975 r. należy również Polska.

Światowa Organizacja Zdrowia (ICD-10) określa uzależnienie jako
grupę objawów somatycznych, behawioralnych i poznawczych, w których picie alkoholu staje się priorytetowe nad innymi poprzednio ważniejszymi zachowaniami.

Według innej definicji Światowej Organizacji Zdrowia alkoholizm to wszelki sposób picia, który wykracza poza miarę tradycyjnego i zwyczajowego spożycia albo poza ramy obyczajowego, przyjętego w całej społeczności, picia towarzyskiego bez względu na czynniki, które do niego prowadzą.

Za patologiczny wzorzec używania alkoholu uważa się sytuację, kiedy powstaje zaburzenie funkcji społecznych i zawodowych przez używanie alkoholu oraz, gdy towarzyszy temu zmieniona tolerancja bądź objawy zespołu abstynencyjnego.

Uzależnienie od alkoholu to stan psychiczny i fizyczny wynikający ze współdziałania żywego organizmu i alkoholu. Stan ten charakteryzuje się zmianami w zachowaniu i innymi następstwami, w tym zawsze przymusem ciągłego lub okresowego używania alkoholu po to, aby doświadczyć psychicznych efektów jego działania lub aby uniknąć objawów wynikających z jego braku, takich jak złe samopoczucie (dyskomfort). Zmiana tolerancji może, ale nie musi towarzyszyć temu zjawisku. Człowiek może uzależnić się równolegle od alkoholu i innych środków. Alkoholizm definiuje się także jako ogół zaburzeń fizycznych i umysłowych spowodowanych spożyciem napojów alkoholowych.

Wzorce picia alkoholu

Terapię uzależnień od alkoholu stosuje się, gdy w życiu pacjenta dominuje odpowiedni wzorzec picia alkoholu.

Ryzykowne spożywanie alkoholu to picie nadmiernych ilości alkoholu niepociągające za sobą aktualnie negatywnych konsekwencji, przy czym można oczekiwać, że konsekwencje te pojawią się, o ile obecny model picia alkoholu nie zostanie zmieniony. Mamy z nim do czynienia, gdy występuje po nim aktywność np.: praca lub prowadzenie samochodu. Tym samym występuje, kiedy obniżenie sprawności fizycznej i koncentracji może powodować zagrożenie życia i zdrowia.

Picie szkodliwe / nadużywanie alkoholu to taki wzorzec picia, który już powoduje szkody zdrowotne, fizyczne bądź psychiczne; ale również psychologiczne i społeczne. Powtarzające się picie prowadzi do zaniedbań, niewypełniania obowiązków w pracy i w domu. Charakterystyczne jest picie w sytuacjach zagrażających zdrowiu fizycznemu, konflikty z prawem spowodowane piciem alkoholu, kontynuowanie picia mimo problemów natury społecznej. Jest to nawyk wadliwego zachowania, ale nie występuje uzależnienie od alkoholu.

Najbardziej poważny i niebezpieczny utrwalony wzorzec picia alkoholu to uzależnienie od alkoholuzwane alkoholizmem. To stan równie niebezpieczny dla organizmu, co uzależnienie od środków farmakologicznych lub narkotyków, i jedynie terapia uzależnień może skutecznie i trwale pomóc.

Czy potrzebujesz terapii uzależnień od alkoholu?

Do obiektywnego stwierdzenia, że mamy do czynienia z uzależnieniem od alkoholu, potrzebne jest wykrycie co najmniej trzech z poniższych objawów w czasie ostatniego roku:

  • silna potrzeba (głód) albo potrzeba przymusu picia, kompulsywne picie alkoholu
  • trudności w kontrolowaniu zachowań związanych z piciem w sensie upośledzenia: kontrolowania rozpoczęcia picia (np. powstrzymywania się od picia), długości trwania picia (np. ograniczania picia do jednego dnia), ilości alkoholu (np. konieczność picia do dna butelki)
  • stan abstynencyjny, czyli fizjologiczne objawy stanu odstawienia spowodowane przerwaniem picia lub zredukowania intensywnego i długotrwałego picia. Charakterystyczny zespół abstynencyjny rozwija się w kilka godzin, lub dni i manifestuje się przynajmniej dwoma typowymi objawami abstynencyjnymi, które powodują znaczne upośledzenie funkcjonowania psychicznego lub społecznego, zawodowego itp. Objawy te związane są z ogólnie złym stanem somatycznym i nie powinny być związane z żadnym innym zaburzeniem psychicznym. Do objawów abstynencyjnych należą: dreszcze, drżenia kończyn, drażliwość, niepokój, skurcze mięśniowe, nadciśnienie tętnicze, tachykardia, nudności, wymioty, biegunki, bezsenność, rozszerzenie źrenic, wysuszenie śluzówek, wzmożona potliwość, zaburzenia snu, nastrój drażliwy lub obniżony, lęk. Obserwuje się również picie alkoholu lub przyjmowanie substancji o podobnym działaniu (benzodiazepiny, barbiturany, eter) z zamiarem złagodzenia lub uniknięcia objawów abstynencyjnych.
  • występowanie tolerancji, objawiającej się potrzebą znacząco wyższych dawek do wywołania intoksykacji lub innego oczekiwanego efektu alkoholu i wyraźnie zmniejszonymi efektami działania alkoholu przy piciu tej samej dawki
  • narastające zaniedbywanie alternatywnych przyjemności lub zainteresowań z powodu picia, zredukowanie aktywności społecznej, zawodowej i rekreacyjnej
  • zażywanie alkoholu mimo wiedzy o szkodliwych następstwach zdrowotnych lub psychicznych, takich jak uszkodzenia wątroby, stany depresyjne występujące po okresach intensywnego używania tych substancji, uszkodzenia funkcjonowania poznawczego związane z substancjami

Terapię uzależnienia od alkoholu warto podjąć zawsze wtedy, gdy czuje się utratę kontroli nad piciem i pojawia się wewnętrzne przeświadczenie, że alkohol ma zbyt duże znaczenie w życiu.

Facebook